Obecny system prawny gospodarki wodnej jest podzielony pomiędzy kilku Ministrów, zaś środki finansowe na utrzymanie pochodzą z Budżetu Państwa i Samorządów.
Obecne zarządzenie gospodarką wodną funkcjonuje w dwóch ośrodkach decyzyjnych:
- 16 Melioracjach Marszałkowskich podległych pośrednio Ministrowi Rolnictwa;
- 1 Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej podległego Ministrowi Środowiska;
- 7 Regionalnych Zarządach Gospodarki Wodnej podległych pośrednio Ministrowi Środowiska;
pośrednią i ograniczoną kontrolę sprawuje:
- 8 Urzędów Żeglugi Śródlądowej podległych Ministrowi Transportu;
- 16 Państwowych Straży Rybackich podległych Wojewodom;
zaś pełną kontrolę nad jakością i ilością wody sprawują:
- 16 Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska;
- oraz Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej;
– podległych pośrednio Ministrowi Środowiska
Celem nowej regulacji jest ujednolicenie zarządzania i utrzymania. Jedną z proponowanych zmian w samorządach jest:
Pozbawienie samorządów:
- uprawnień do wydawania pozwoleń wodnoprawnych,
- uprawnień nadzorczych w stosunku do spółek wodnych i związków wałowych,
- zmniejszenia wpływów finansowych za pobór wody i zrzut ścieków
Nadania kompetencji samorządom w zakresie:
- nadzoru nad spółkami wodnymi i związkami wałowymi,
- utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych (rowy, jazy, przepusty),
- utrzymania rowów odwadniających na terenach zurbanizowanych.
Kosztowną zmianą ma być obarczenie gminy utrzymaniem zaniedbanych urządzeń odwadniających, na realizację którego gmina będzie mogła pozyskiwać środki z obowiązkowych opłat od właścicieli rowów odwadniających, co wiązać się będzie z:
- koniecznością pozyskania ewidencji gruntów i rejestru właścicieli z zasobów powiatów
- rejestracji właścicieli odnoszących korzyści z tych urządzeń odwadniających,
- prowadzeniem egzekucji składek i opłat,
- prowadzeniem przetargów na roboty utrzymaniowe, bądź powołanie jednostki która będzie realizowała zadanie w imieniu gminy.
Ponadto zmiana Prawa wodnego, może zmniejszyć wpływy do budżetu powiatów i gmin z tytułu opłat i kar za korzystanie ze środowiska, gdyż w propozycji nowelizacji wskazane jest, iż źródłem finansowania działalności nowo planowanych instytucji tj. Zarządu Dorzecza Odry i Zarządu Dorzecza Wisły będą przychody z opłat i kar za korzystanie ze środowiska wodnego.
Warto jest zatem pamiętać aby reforma gospodarki wodnej wiązała się przede wszystkim z:
- prawdziwą reformą zmierzająca do samofinansowania się gospodarki wodnej na wszystkich szczeblach administracyjnych.
- oraz integracją decyzyjną pomiędzy:
- instytucjami odpowiedzialnymi za podejmowanie decyzji w zarządzaniu ryzykiem powodziowym, a instytucjami w realizacji inwestycji i utrzymaniu bezpieczeństwa powodziowego.
