W Sztumie zakończył się kolejny etap poszukiwań szczątków ppor. Zdzisława Badochy ps. „Żelazny”, legendarnego dowódcy 5. szwadronu 5. Brygady Wileńskiej AK, który walczył o wolną Polskę podczas II wojny światowej. Tegoroczne prace prowadzone były na terenie przylegającym do Zakładu Karnego w Sztumie.
Trudne poszukiwania od 2015 roku
Zespół pod kierunkiem dr. hab. Krzysztofa Szwagrzyka, zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, prowadzi poszukiwania szczątków „Żelaznego” od 2015 roku. W ciągu ostatnich lat badano różne miejsca w Sztumie, w tym teren wokół dawnej siedziby Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (PUBP), sztumski cmentarz, Zakład Karny oraz działkę przy ul. Lipowej. Tegoroczne prace skoncentrowały się na obszarze między Zakładem Karnym a cmentarzem.
We wtorek, 20 sierpnia, miejsce prac odwiedził prezes IPN, dr Karol Nawrocki, który wyraził nadzieję, że wieloletnie starania Biura Poszukiwań i Identyfikacji (BPiI) zakończą się sukcesem.
– Poszukiwanie miejsc pochówku polskich bohaterów to jedno z naszych najważniejszych zadań. Ppor. Zdzisław Badocha walczył o wolną i niepodległą Polskę, a dziś my, jako wolna Polska, szukamy miejsca spoczynku jego szczątków. Wszyscy wierzymy, że ten wielki bohater będzie miał w końcu swój godny grób – powiedział dr Nawrocki.
Bez odnalezienia szczątków, ale z nieustającą nadzieją
Podczas tegorocznych prac (19–22 sierpnia) zbadano obszar o powierzchni ok. 1000 mkw., na którym, według badań historycznych i relacji świadków, miały się znajdować tajne pochówki ofiar zbrodni komunistycznych. Niestety, mimo intensywnych poszukiwań, nie udało się odnaleźć śladów mogił.
Mimo braku przełomu, prace będą kontynuowane, co podkreślił dr hab. Krzysztof Szwagrzyk:
– Naszym celem jest odnalezienie szczątków ppor. Zdzisława Badochy „Żelaznego”, zabitego w 1946 roku. Nie ustaniemy w naszych wysiłkach, aż do osiągnięcia celu. Dziękuję całemu zespołowi za zaangażowanie i determinację – powiedział dr Szwagrzyk.
Poszukiwania szczątków bohaterów walczących o wolność Polski są częścią misji IPN, a odnalezienie „Żelaznego” stanowi dla historyków i rodziny symboliczne zamknięcie jednego z trudnych rozdziałów polskiej historii.
