W sobotę, 5 lipca 2025 r. w Szemudzie odbędzie się XXVI Światowy Zjazd Kaszubów – wielkie święto kaszubskiej kultury, tradycji i języka. Przybędą na niego tysiące Kaszubów z różnych zakątków Pomorza, Polski i świata.
Przesłanie Prezesa ZKP Jana Wyrowińskiego na XXVI Światowy Zjazd Kaszubów w Szemudzie:
„Kaszëbskô Darga” powiedzie do Szemudu!
Gdy rok temu w Kościerzynie na jubileuszowym XXV Światowym Zjeździe Kaszubów po raz kolejny przedstawiałem ze sceny zjazdowej przyjęty z entuzjazmem postulat, aby droga ekspresowa S6 na całej swej długości od Szczecina do Gdańska nosiła nazwę Trasa Kaszubska, nie spodziewałem się, że na tegoroczny Zjazd do Szemudu zdążać będziemy tak właśnie oficjalnie nazwaną ekspresówką. Decyzją ministra infrastruktury od 19 marca tego roku, kiedy przypadał Dzień Jedności Kaszubów, biegnąca wzdłuż wybrzeża Bałtyku droga ekspresowa S6 oficjalnie nosi nazwę „Trasa Kaszubska – Kaszëbskô Darga”. Nie byłoby tego tak spektakularnego w wymiarze symbolicznym sukcesu bez zabiegów Kaszubskiego Zespołu Parlamentarnego, któremu przewodniczy senator Kazimierz Kleina oraz jednomyślnego wsparcia sejmików: pomorskiego i zachodniopomorskiego.
Zapewne wielu z nas pamięta w jak przekonywujący sposób przedstawiciele gminy Szemud z wójtem Ryszardem Kalkowskim na czele na scenie w centrum Kościerzyny zapraszali przed rokiem uczestników XXV Zjazdu do przyjazdu na Zjazd do Szemudu. Od tamtej chwili wykorzystywali każdą okazję do promowania tego wydarzenia, podejmując jednocześnie zakrojone na szeroką skalę przygotowania, traktując Zjazd jako okazję pokazania gospodarczego, kulturalnego i społecznego dorobku gminy. A – podobnie jak inne gminy kaszubskie – mają się czym pochwalić.
W tym roku mija 35. rocznica odrodzenia samorządności terytorialnej i pierwszych wolnych wyborów do gminnych władz samorządowych w naszym kraju. Kaszubi świetnie wykorzystali możliwości jakie stworzył samorząd gminny i za jego sprawą po raz pierwszy od niepamiętnych czasów poczuli się prawdziwymi gospodarzami swojej ziemi. Widać to w Szemudzie jak na dłoni. Widać to na całych Kaszubach!
Domknięciem reformy samorządowej był odrodzenie samorządowych powiatów i województw. Pamiętamy, że utworzenie w 1999 roku samorządowego województwa pomorskiego ze wszystkimi gminami kaszubskimi w jego składzie sprawiło, że po raz pierwszy w historii Kaszubi znaleźli się w jednym organizmie administracyjnym. Stało się tak na skutek zabiegów wielu osób, w tym działaczy ZKP, którym dobro Kaszub leżało szczególnie na sercu. Na fali radości i entuzjazmu towarzyszących temu epokowemu wydarzeniu narodziła się idea organizowania Zjazdów Kaszubów, z których pierwszy odbył się w 1999 roku w Chojnicach.
Od 20. lat język kaszubski ma status języka regionalnego i na dobre zadomowił się w kaszubskich szkołach. Uczy się go już ponad 20 tysięcy dzieci w około 400. placówkach edukacyjnych. Marzy nam się, aby nauka języka kaszubskiego i wiedzy o naszej małej ojczyźnie była oczkiem w głowie każdego włodarza gminy na Kaszubach i radnych, którym leży na sercu troska o zachowanie naszej tożsamości. Aby nauczyciele kaszubiści byli doceniani za swoje zaangażowanie i trud włożony w nauczanie „rodne mowe”. Okazją do oceny efektów nauczania kaszubskiego i kondycji edukacji regionalnej, będzie zorganizowany przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie przy współpracy z władzami oświatowymi i samorządowymi Kongres Nauczycieli Języka Kaszubskiego, który odbędzie się w Dniu Edukacji Kaszubskiej 13 września br. w Gdańsku.
Doroczne Zjazdy Kaszubów są okazją do zamanifestowania dumy społeczności kaszubskiej z głębokiego zakorzenienia w historii. Czujemy się podczas nich wspólnotą zjednoczoną w miłości do naszej małej ojczyzny: Kaszub oraz w trosce o jej pomyślność i rozwój. Będziemy w Szemudzie dawać wyraz naszej kaszubskiej odrębności, której najważniejszymi atrybutami są: żywy język, obyczaje, kultura i przywiązanie do tradycyjnych wartości. Włodarze gminy Szemud, którzy obok Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego i samorządu województwa pomorskiego, są współgospodarzami tegorocznego Zjazdu pochwalą się jej współczesnymi osiągnięciami.
Dla mnie, jako prezesa Zrzeszenia to będzie ostatni Zjazd. We wdzięcznej pamięci zachowam wszystkich, którzy przyczynili się do organizacji tych niesamowitych spotkań Kaszubów w Pucku w 2021r., w moich rodzinnych Brusach w 2022 r., w gościnnych Kartuzach w 2023r. i w przyjaznej Kościerzynie w roku 2024. Każdy z tych Zjazdów miał swój własny klimat i dynamikę. Każdy był niezapomniany. Każdy był świadectwem naszej dumy i przywiązania do tego co najbliższe, najbardziej ukochane: do Kaszub.
