„Felix Cassubia” – zbiór najpiękniejszych kolęd w nowej odsłonie. Właśnie ukazało się trzecie wydanie najpiękniejszych, profesjonalnie zaaranżowanych i nagranych w Studiu im. Czesława Niemena Polskiego Radia Koszalin kolęd kaszubskich. Partnerem projektu jest m.in. Fundacja Instytut Balticum, wydawca Gazety Kaszubskiej.
Płyta nagrana przez wykładowców, studentów i absolwentów Instytutu Muzyki Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku w Studiu Nagraniowo-Koncertowym im. Cz. Niemena Polskiego Radia Koszalin, powstała z inicjatywy Senatora RP Kazimierza Kleiny. Prace nad nią trwały niemal pół roku. Pierwsza i druga edycja kolęd cieszyły się tak dużą popularnością, że inicjatorzy projektu postanowili wydać płytę po raz trzeci.
– Zgromadziliśmy na niej piętnaście najpiękniejszych i najcenniejszych dla historii regionu kolęd, zaaranżowanych, zagranych oraz zaśpiewanych po kaszubsku przez Chór Instytutu Muzyki Uniwersytetu Pomorskiego – mówi Prezes Zarządu i Redaktor Naczelny Polskiego Radia Koszalin Piotr Ostrowski. – Wierzę, że kolejne wydanie tej płyty, która trafia do Państwa domów, jest także istotnym wydarzeniem dla kultury Pomorza. Niech te piękne, kaszubskie kolędy towarzyszą Wam podczas wszystkich świątecznych spotkań.
To wyjątkowe wydawnictwo, gdyż poza płytą zawiera teksty wykonywanych utworów oraz fotoreportaż ze studia nagraniowego.
Uniwersytet Pomorski w Słupsku, który zaangażował się w powstanie płyty, znany jest ze swoich pomorskich i kaszubskich inicjatyw naukowych, wydawniczych i edukacyjnych. Chór akademicki tej uczelni jest jednym z najlepszych w Polsce, a pod kierunkiem prof. Moniki Zytke zaśpiewał wszystkie utwory znajdujące się na płycie.
– Z inicjatywy Senatora RP Kazimierza Kleiny nagrałam tę płytę wraz z wykładowcami, absolwentami i studentami kierunku muzycznego na Uniwersytecie Pomorskim. To muzycy z różnych miast Wybrzeża i Pomorza, niektórzy pochodzą z Kaszub. Kolędy tego regionu w naszych autorskich aranżacjach są takie, jak sami Kaszubi: trochę tradycyjne, trochę nowoczesne, trochę zamyślone, trochę zadziorne. Mamy nadzieję, że oddają jak najpełniej piękno kaszubskiej kultury – podkreśla prof. Monika Zytke.
Partnerami trzeciego wydania płyty są Kaszubski Zespół Parlamentarny, Rada Języka Kaszubskiego, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie oraz Fundacja Instytut Balticum, wydawca Gazety Kaszubskiej.
– Naszemu zbiorowi kolęd nadaliśmy tytuł „Felix Cassubia” – Szczęśliwe Kaszuby. To najstarsza znana i w przeszłości bardzo popularna kaszubska pieśń kościelna śpiewana od średniowiecza w każdym kościele jako hymn Diecezji Kamieńskiej – od Szczecina aż po Ziemię Lęborską. Pragniemy, aby ta pieśń pokazała siłę wspólnoty kaszubskiej, jej żywotność na całym Pomorzu, a w okresie Bożego Narodzenia zachęcała do kaszubskiego śpiewu kolęd od Szczecina po Gdańsk – mówi Kazimierz Kleina, Senator RP, Przewodniczący Kaszubskiego Zespołu Parlamentarnego. – Wierzę, że płyta przyczyni się do popularyzacji naszych bożonarodzeniowych pieśni nie tylko w kaszubskich i pomorskich domach. Dobrym przykładem są choćby kolędy góralskie, które dzisiaj są chętnie słuchane oraz śpiewane także przez mieszkańców innych regionów kraju. Naszej płycie towarzyszy książeczka z tekstami pieśni, która z pewnością ułatwi wspólne kolędowani.
Kaszubskie kolędy wywodzą się prawdopodobnie z Ziemi Bytowskiej. Po raz pierwszy pieśni bożonarodzeniowe z elementami kaszubskimi, które dały początek kolędom, zostały spisane i wydane wśród wielu innych utworów przez bytowskiego pastora Szymona Krofeya w 1586 roku jako „Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynszich naboznich mezow. Zniemieckiego w Slawięsky iezik wilozone”. Później wraz z rozszerzaniem się protestantyzmu zostały wyparte z Pomorza Zachodniego, ale przetrwały i rozwinęły się, szczególnie od połowy XIX wieku na Pomorzu Gdańskim. W wieku XX kolędy kaszubskie nie były już tylko ludowymi pastorałkami, ale chrześcijańskimi pieśniami bożonarodzeniowymi śpiewanymi w kościołach, których autorami byli znani twórcy literatury kaszubskiej i uznani kompozytorzy. Do najwybitniejszych autorów rodzimych kolęd należą: Jan Trepczyk, Stefan Bieszk, Franciszek Grucza, Aleksander Labuda, Antoni Pepliński, Jan Rompski, Bernard Sychta oraz twórcy młodszego pokolenia Tomasz Fopke, Renata Gleinert, Jerzy Stachurski, Weronika Korthals-Tartas, Eugeniusz Pryczkowski i wielu innych.
W 1981 roku ks. Jan Walkusz wydał „Swięti dzél dësze. Antologia kaszubskiej poezji religijnej”, ale dopiero wydany w 1982 roku przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie zbiór kolęd kaszubskich pt. „Kaszëbsczé kòlãdë ë gòdowé spiéwë” uchronił je od zapomnienia. Co więcej, ta obszerna książka przyczyniła się do popularyzacji tych utworów wśród Kaszubów. Wydawnictwo to zainspirowało i zachęciło kolejnych autorów, także młodszego pokolenia, do tworzenia nowych, pięknych kolęd.
